Της Φωτεινής Μπουτούρη

Η κατακράτηση υγρών είναι μία συνηθισμένη κατάσταση, που μπορεί ωστόσο να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα της ζωής του ατόμου.

Σε αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε:

• Τι είναι η κατακράτηση υγρών και πως εκδηλώνεται
• Τα 7 βασικά αίτια που προκαλούν κατακράτηση υγρών, και
• 6 φυσικούς τρόπους αντιμετώπισής της 

Ας ξεκινήσουμε βήμα- βήμα  από τα βασικά.

Τι Είναι η Κατακράτηση Υγρών και Πώς Εκδηλώνεται;

Η κατακράτηση υγρών είναι μια κατάσταση κατά την οποία το σώμα συγκρατεί περισσότερο νερό από όσο χρειάζεται. Το πλεονάζον υγρό συσσωρεύεται στους ιστούς, στο κυκλοφορικό σύστημα ή στις κοιλότητες του σώματος, προκαλώντας πρήξιμο και δυσφορία.

Πολύ συχνά εμφανίζεται στα κάτω άκρα (πόδια και αστραγάλους), στα δάχτυλα των χεριών, στο πρόσωπο, αλλά μπορεί να γίνει αισθητή και ως «φούσκωμα» στην περιοχή της κοιλιάς.

Δεν είναι πάντα κάτι επικίνδυνο, όμως μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινή ευεξία, τη διάθεση και την αίσθηση άνεσης στο σώμα. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων βοηθάει στην αντιμετώπιση και στην αποφυγή επιδείνωσης.

Συμπτώματα Κατακράτησης Υγρών

Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Οίδημα στα άκρα: στα πόδια, στους αστραγάλους, στις γάμπες ή στα δάχτυλα των χεριών

• Αίσθηση «βαριών ποδιών» ή δυσφορία μετά από ορθοστασία

• Φούσκωμα στην περιοχή της κοιλιάς

• Μειωμένη συχνότητα ούρησης, παρόλο που καταναλώνεται νερό

• Ξαφνική ή ανεξήγητη αύξηση του σωματικού βάρους (όχι λίπους, αλλά υγρών)

• Δυσκαμψία στις αρθρώσεις λόγω πίεσης από το οίδημα

Σε περίπτωση που το πρήξιμο είναι επίμονο, εμφανίζεται ξαφνικά, ή συνοδεύεται από πόνο, δύσπνοια ή ταχυκαρδία, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, ώστε να αποκλειστούν υποκείμενες παθήσεις.

Τα 7 Βασικά Αίτια που Προκαλούν Κατακράτηση Υγρών

Η κατακράτηση υγρών δεν εμφανίζεται τυχαία. Μπορεί να αποτελεί αποτέλεσμα καθημερινών συνηθειών, ορμονικών μεταβολών, τρόπου ζωής ή άλλων υποκείμενων παραγόντων. Παρακάτω αναφέρονται τα συχνότερα αίτια.

1) Παρατεταμένη Ορθοστασία

Η πολύωρη όρθια στάση δυσκολεύει την κυκλοφορία του αίματος στα κάτω άκρα, με αποτέλεσμα τα υγρά να συσσωρεύονται κυρίως στους αστραγάλους και στις γάμπες.

2) Καθιστική Ζωή

Η έλλειψη κίνησης περιορίζει τη φυσική «αντλία» των μυών, η οποία βοηθάει την επιστροφή του αίματος προς την καρδιά. Το αποτέλεσμα είναι μειωμένη λεμφική απορροή και οίδημα.

3) Υπερβολική Κατανάλωση Αλατιού

Το αλάτι (νάτριο) αυξάνει την κατακράτηση νερού στους ιστούς. Γεύματα πολύ αλατισμένα, συσκευασμένα τρόφιμα ή έτοιμο φαγητό συμβάλλουν σημαντικά στο πρόβλημα.

4) Ορμονικές Μεταβολές στην Εγκυμοσύνη

Οι αλλαγές στα επίπεδα ορμονών και η αυξημένη πίεση στη φλεβική κυκλοφορία μπορεί να προκαλέσουν πρήξιμο σε πόδια, χέρια και πρόσωπο κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης.

5) Προεμμηνορροϊκό Σύνδρομο (PMS)

 Μία επιπλέον κατάσταση που οδηγεί σε κατακράτηση υγρών στις γυναίκες, είναι η έμμηνος ρύση. 

Κατά τη διάρκεια της έμμηνου ρύσεως (περιόδου), σημειώνονται σημαντικές ορμονικές μεταβολές, ιδιαίτερα στα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης.

Αυτές οι ορμονικές αλλαγές επηρεάζουν την ισορροπία των υγρών στο σώμα, με αποτέλεσμα την κατακράτηση υγρών.

Μάλιστα, πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι η κατακράτηση υγρών αρχίζει λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της εμμήνου ρύσεως και κορυφώνεται την πρώτη ημέρα αυτής.

Αυτό εξηγεί γιατί μπορεί να παρατηρήσετε σημαντικές αυξομειώσεις στο βάρος σας λίγες ημέρες πριν και μετά την περίοδο. 

6) Ορισμένα Φάρμακα

Φάρμακα όπως αντισυλληπτικά, κορτικοστεροειδή και αντιφλεγμονώδη μπορεί να επηρεάσουν την ισορροπία υγρών στο σώμα.

7) Έντονο και Παρατεταμένο Στρες

Το αυξημένο στρες μπορεί να αλλάξει τους ορμονικούς μηχανισμούς που ρυθμίζουν την κατακράτηση υγρών, προκαλώντας οίδημα και δυσφορία.

Πώς Γίνεται η Διάγνωση & Πότε Πρέπει να Απευθυνθείτε σε Γιατρό

Η κατακράτηση υγρών συνήθως αναγνωρίζεται κλινικά από τον θεραπευτή ή τον γιατρό, με βάση:

• Το ιατρικό ιστορικό

• Τη φυσική εξέταση

• Την αξιολόγηση διατροφής, άσκησης και τρόπου ζωής

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις για να αποκλειστούν πιο σοβαρά αίτια, όπως καρδιακές, ηπατικές ή νεφρικές διαταραχές.

Απευθυνθείτε σε γιατρό εάν:

• Το πρήξιμο εμφανίζεται ξαφνικά και έντονα

• Συνοδεύεται από δύσπνοια, έντονη κόπωση ή ταχυκαρδία

• Επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς προφανή λόγο

• Παρατηρείται μόνο στη μία πλευρά του σώματος (π.χ. ένα πόδι)

6 Φυσικοί Τρόποι Αντιμετώπισης της Κατακράτησης Υγρών

Αναλύσαμε τα συμπτώματα και τις αιτίες, οπότε έφτασε η στιγμή αναφερθούμε σε ορισμένους φυσικούς τρόπους με τους οποίους μπορείτε να αντιμετωπίσετε την κατακράτηση υγρών.

1. Τακτική ενυδάτωση του οργανισμού με νερό

Το πρώτο που πρέπει να εφαρμόσετε είναι η συχνότερη ενυδάτωση του οργανισμού σας. Αν και κατανοούμε πως κάτι τέτοιο ακούγεται οξύμωρο, στην πραγματικότητα το  νερό βοηθάει στην καταπολέμηση της κατακράτησης.

2. Κατανάλωση τροφίμων που είναι πλούσια σε μαγνήσιο και κάλιο

Επιπλέον δύο στοιχεία που θα πρέπει να εντάξετε στη διατροφή σας είναι το μαγνήσιο και το κάλιο. 

Το μαγνήσιο υπάρχει στις μπανάνες, τη μαύρη σοκολάτα, τους ξηρούς καρπούς και τα όσπρια, ενώ το κάλιο μπορείτε να το βρείτε στο καρπούζι, το αβοκάντο, στις πατάτες, στις ντομάτες και στα φυλλώδη λαχανικά.

3. Κατανάλωση αφεψημάτων που έχουν διουρητική δράση

Κάτι ακόμη που μπορείτε να δοκιμάσετε είναι η κατανάλωση αφεψημάτων που έχουν διουρητική δράση. Ως τέτοια λογίζονται το τσάι και διάφορα βότανα. 

4. Μείωση της πρόσληψης αλατιού

Όπως είπαμε και πριν, το αλάτι προκαλεί σε μεγάλο βαθμό κατακράτηση υγρών, οπότε είναι λογικό η μείωσή του να βοηθάει και στη μείωση της κατακράτησης.

5. Ένταξη της σωματικής άσκησης στην καθημερινή ρουτίνα

Επιπλέον η σωματική άσκηση μπορεί να βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό στην αντιμετώπιση της κατακράτησης υγρών. 

Όχι μόνο αντιμετωπίζει την καθιστική ζωή, αλλά ταυτόχρονα μέσω της γυμναστικής παράγεται ντοπαμίνη που μειώνει το στρες.

6. Τεχνική EMMETT

Τέλος, μία ακόμη αποτελεσματική μέθοδος αντιμετώπισης της κατακράτησης υγρών είναι η τεχνική ΕΜΜΕΤΤ.

Η τεχνική EMMETT, γνωστή και ως “τεχνική χαμαιλέοντα του σώματος,” είναι μία εξειδικευμένη ολιστική μέθοδος χαλάρωσης που εφαρμόζει ελαφριά πίεση με τα δάχτυλα σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος.

Με το κατάλληλο άγγιγμα, ο εγκέφαλος λαμβάνει και επεξεργάζεται το ερέθισμα, προκαλώντας έτσι απόκριση χαλάρωσης στους μαλακούς ιστούς και στην περιτονία.

Το σώμα διαθέτει υποδοχείς που επιτρέπουν στον θεραπευτή να ενεργοποιεί και να μειώνει τον πόνο στην περιοχή όπου υπάρχει δυσφορία. 

Αν και ίσως ακούγεται ασυνήθιστο, η αίσθηση χαλάρωσης και η βελτίωση στο σώμα συχνά είναι άμεσες, με την αλλαγή στην περιοχή εφαρμογής της τεχνικής να γίνεται ορατή από την πρώτη κιόλας συνεδρία.

Η τεχνική EMMETT δεν περιορίζεται μόνο στη βοήθεια σε κινητικά και μυοσκελετικά προβλήματα, αλλά επίσης μειώνει την ένταση και το άγχος σε όλο το σώμα, συμβάλλοντας στη συναισθηματική ευεξία. Τα θετικά αποτελέσματα στη διάθεση του δέκτη είναι εμφανή ήδη από τις πρώτες συνεδρίες.

Η EMMETT μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτόνομα ή να συνδυαστεί εύκολα με άλλες τεχνικές, όπως ο βελονισμός και η ρεφλεξολογία.

Συνοψίζοντας

Η κατακράτηση υγρών μπορεί να οφείλεται σε παράγοντες τρόπου ζωής, ορμονικές αλλαγές ή στάση σώματος. Με σωστή καθοδήγηση, στοχευμένες διατροφικές αλλαγές και φυσικές τεχνικές υποστήριξης του σώματος, τα συμπτώματα μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά.

Εάν λοιπόν αντιμετωπίζετε αυτό το πρόβλημα και θέλετε να απαλλαχθείτε δοκιμάζοντας μία διαφορετική και απόλυτα ασφαλή τεχνική, επικοινωνήστε μαζί μου για να προγραμματίσουμε μία συνεδρία ΕΜΜΕΤΤ!

Συχνές Ερωτήσεις

1. Πόσο διαρκεί η κατακράτηση υγρών;

Η διάρκεια εξαρτάται από την αιτία. Αν η κατακράτηση οφείλεται σε διατροφή, έμμηνο ρύση ή ζέστη, μπορεί να υποχωρήσει μέσα σε λίγες ημέρες με σωστή ενυδάτωση, μείωση αλατιού και ήπια άσκηση. Αν οφείλεται σε ορμονικές διαταραχές, φάρμακα ή κυκλοφορικά προβλήματα, η αντιμετώπιση μπορεί να διαρκέσει περισσότερο και χρειάζεται καθοδήγηση από ειδικό.

2. Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην κατακράτηση και την αύξηση λίπους;

Η κατακράτηση προκαλεί απότομο πρήξιμο, ιδιαίτερα στα άκρα και το πρόσωπο, και μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και μέσα σε 24 ώρες. Αντίθετα, το λίπος αυξάνεται σταδιακά με τον χρόνο και δεν συνοδεύεται από αίσθηση βάρους ή δυσκαμψίας στους ιστούς.

3. Γιατί η περίοδος προκαλεί κατακράτηση;

Κατά τον έμμηνο κύκλο, οι ορμόνες οιστρογόνο και προγεστερόνη μεταβάλλονται, επηρεάζοντας την ισορροπία υγρών στο σώμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα συσσώρευση υγρών κυρίως στην περιοχή της κοιλιάς, στο στήθος και στα άκρα. Η κατακράτηση υποχωρεί συνήθως την 2η-3η ημέρα της περιόδου.

4. Ποια βότανα έχουν φυσική διουρητική δράση;

Το τσουκνίδα, ο ταραξάκος, η πικραλίδα, η αγκινάρα και το πράσινο τσάι μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της κατακράτησης, όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο. Ωστόσο, δεν συνιστώνται σε άτομα με χαμηλή πίεση ή νεφρικά προβλήματα, χωρίς καθοδήγηση.

5. Μπορεί η κατακράτηση να σχετίζεται με άγχος;

Ναι. Το παρατεταμένο στρες αυξάνει την κορτιζόλη, μία ορμόνη που επηρεάζει την κατακράτηση νατρίου στα νεφρά, οδηγώντας σε συσσώρευση υγρών. Η τεχνική EMMETT βοηθά στην εξισορρόπηση του νευρικού συστήματος, μειώνοντας την ένταση που επιβαρύνει τον οργανισμό.

6. Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση;

Αν η κατακράτηση εμφανίζεται ξαφνικά, συνοδεύεται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια, έντονη ερυθρότητα ή επηρεάζει μόνο το ένα άκρο, τότε απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση, καθώς μπορεί να υποδηλώνει αγγειακή ή καρδιακή δυσλειτουργία.